Nieuwsbericht

18/12/2018

10 jaar SERFA: een verslag

Missie naar Senegal in het kader van 10 jaar Plan Bobath, 1 tot 10 december 2018.

 

Zaterdagochtend, 1 december vertrekken we met heel veel enthousiasme: Yves, onze orthopedische technieker, Kaat, Janine en ik als Bobath-therapeuten. Kaat zal ook foto’s nemen om het project meer kenbaar te maken en zo fondsen te werven. Martine, onze juriste komt ons volgende week dinsdag vervoegen.Onze persoonlijke bagage weegt telkens ongeveer 23 kg, Yves heeft ook nog vier grote dozen van 23 kg klaargemaakt met materiaal dat hij ter plaatse goed zal kunnen gebruiken. De vlucht verloopt voorspoedig. Brussels Airlines verwent ons met een lekkere maaltijd, speculaaskoekje met koffie en een heerlijke reep Neuhaus-chocolade.

 

In Dakar doet de douane toch wel even moeilijk voor de dozen met materiaal, maar Yves kan goed onderhandelen! Buiten slaat de warmte ons tegemoet: 32 graden... Hyacinth rijdt ons naar Thiès waar we ons installeren in de kamers van Caritas. In plaats van vier, krijgen we drie kamers, zodat Kaat en Janine besluiten een kamer te delen. De airco op de kamer doet het, geen overbodige luxe, het lawaai moet je erbij nemen... Marie-Françoise, coördinatrice van het project komt langs met haar twee schatjes van kinderen en overloopt met ons het programma voor de komende week.

Na een bezoekje aan de plaatselijke supermarkt voor flessen water, eten we in een plaatselijk restaurant Yassa met kip of met vis (kip/vis met héél véél gestoofde uien en citroen, waar rijst bij wordt geserveerd).

 

Zondag bezoeken we het Benedictijnen klooster van Keur Moussa. Om elf uur is er een misviering waar we naar prachtige Gregoriaanse zang kunnen luisteren. Er wordt gespeeld op de ‘Kora’, een snaarinstrument met 21 snaren. De muziek is hemels. Na de viering kan je in het plaatselijke winkeltje van de paters fruit, groenten, sappen en  confituur kopen.

Om 16 uur hebben we een eerste afspraak met de verantwoordelijken, Marie-Françoise en André. Het doel van de komende week wordt nog eens goed besproken. Vóór de crèche staan er meerdere grote tenten, wij krijgen 2 witte tenten voor onze consultaties. Als je dan weet dat de temperatuur oploopt  tot meer dan 30 graden, hebben we toch vriendelijk gevraagd om binnen te mogen werken met de patiëntjes. We hebben zelf al het materiaal klaar gezet zodat we maandag goed kunnen starten. Het wordt een multidisciplinaire raadpleging, naast de kine is er ook o.a. een tandarts, een pediater, pneumoloog, psychiater, neuroloog, radioloog en diëtiste aanwezig.

 

Onze eerste dag van consultaties begint om 8.15 in Thiès zelf. Meerdere kinderen zitten al te wachten, samen met hun ouders. De kinderen moeten heel veel geduld hebben, dit onder een brandende zon. Er worden regelmatig zakjes water uitgedeeld. Kaat, Janine en ik onderzoeken een 40-tal kinderen. Yves helpt met het uitzoeken van welke apparatuur zou kunnen gebruikt worden. Een Senegalese collega van Yves, Siaka Sonko krijgt een mini opleiding, hij zal in de volgende maanden voetspalken, ligmatrassen, staplanken maken, samen met nog plaatselijke ambachtslui. Heel veel kinderen zijn zeer zwaar gehandicapt: kinderen met microcefalie komen veel voor, gecombineerd met epilepsie, blindheid, hypertonie. Ligt de oorzaak bij de Zika-mug? Praktisch allemaal zijn ze ook ondervoed. De burgemeester van Thiès komt  langs en spreekt ons allemaal toe.

Om zes uur vertrekt het laatste patiëntje. We overlopen al de kinderen met de relais: hoofdprobleem, welke behandeling, welke apparatuur kan hen in de nabije toekomst helpen.

De dag is vermoeiend maar heel leerrijk.

 

Dinsdagmorgen vertrekken we richting Dakar, meer bepaald naar Guédiawaye. Afspraken zijn er op zijn Senegalees, dit wil zeggen dat we met een uur vertraging vertrekken. De ganse rit duurt drie uur, drie uur in een bus met 35 personen. Ik geloof dat Senegalese vrouwen niet op een normale toon kunnen spreken, soms weet je dus niet of ze ruzie zoeken of gewoon over koetjes en kalfjes spreken! Onderweg is er ook nog een discussie met een politieagent die de papieren wil controleren van de bus, en hop, nog een half uur langer in de bus in de hitte!

Eén keer ter plaatse mogen we gelukkig binnen onze kinezaal in orde brengen. De consultaties verlopen vlot, de kinderen met hun mama of papa zitten al uren te wachten en mogen, dankzij een nummertje de één na de ander bij ons komen. Janine en ik proberen zo goed mogelijk, met de hulp van een relais het probleem te zien om een behandelingsplan op te stellen en eventuele apparatuur uit te proberen met de deskundige hulp van Yves, onze orthopedische technieker. Kaat, onze fotografe, probeert de kinderen te fotograferen, maar springt tenslotte bij in als therapeute, anders geraken we niet rond met onze consultaties.

Ondertussen komen ook enkele prominenten binnen en wordt er weer een speech afgestoken. Buiten is de plaatselijke radio-omroep aanwezig en wordt er veel muziek gespeeld, niet zachtjes maar héél luid. Sommige relais zijn aan het zingen, een hele gezellige sfeer maar naar onze normen wordt wel heel veel lawaai gemaakt, maar dat hoort erbij. De busrit naar huis, in het donker, is zwaar. De relais zijn blij over hun dag en leven zich uit op de bus. Het lawaai neemt in decibels toe.

Eenmaal terug in Thiès daalt de rust over ons. We zijn moe maar tevreden over onze consultatie van vandaag, waar we weer een 40-tal kinderen zagen.

 

Woensdag zijn de kinderen van Pout aan de beurt! De consultaties gaan door in het gemeentehuis van Keur Moussa.

De wachtzaal onder de grote boom zit weer aardig vol! Ik heb telkens de indruk dat de ouders vol verwachting naar ons kijken, ze hebben misschien een sprankeltje hoop dat we iets kunnen doen voor hun kindje. Af en toe zien we ook een enorme dankbaarheid van de ouders en het kind als we iets praktisch kunnen uitproberen en voorstellen zoals bijvoorbeeld een looprek of een sta-apparaat. Je moet weten dat deze kinderen bijna continu op de grond liggen. Soms zou je een rolstoel willen voorstellen, maar dan blijkt dat deze mensen ergens ver midden in het zand wonen.

Vandaag is onze kineruimte buiten in een overdekte tent! Dat wordt puffen in die hitte. Naargelang de stand van de zon schuiven we ons matje telkens op.

De burgemeester, de Iman en meerdere hoogwaardigheidsbekleders komen langs. Radio en televisie zijn ook vandaag weer aanwezig. Het is de bedoeling hen te sensibiliseren, ook in de hoop dat ze financieel willen steunen.

We zien weer heel veel pathologieën. In dit land is er toch wel een groot probleem van bloedverwantschap. De handicap van hun kinderen is zeer ernstig. Daarnaast zien we ook meerdere kinderen met bottuberculose en patiëntjes met sikkelcelanemie. Dit gaat gepaard met zeer ernstige problemen.

Tegen drie uur komen er dames met grote schotels met eten: rijst, kip, uien, paprika’s, tomaten. Normaal eet je met je hand, wij krijgen een lepel. Het is lekker maar pikant. Er is eten voorzien voor iedereen die nog aanwezig is.

We zien weer een veertigtal kinderen, tegen zes uur is de multidisciplinaire raadpleging afgelopen en klimmen we in onze overvolle bus, in de hoop om redelijk op tijd in Thiès aan te komen. Maar… pech voor ons! Na een tiental minuten stoppen we in een klein dorp, één van de relais heeft die dag haar schoonzus verloren en het is de traditie om te condoleren.

De reis nadien in de overvolle bus, met heel veel lawaai en in het pikdonker is geen lachertje.

Na een licht avondmaal keren we moe naar onze kamer.

 

Donderochtend om half negen hebben we afspraak met onze bus. Dit moet je met een korreltje zout nemen! Een uur later komt hij toe, na vier dagen moeten we stilaan weten dat de Senegalese tijd zeer rekbaar is.

De kinderen en hun ouders wachten op ons in Tivaouane. De traditionele witte plastieken stoeltjes van hun geïmproviseerde wachtzaal onder een dikke boom zijn vandaag blauw !

Er zijn iets minder patiëntjes, maar je went toch moeilijk aan de zware pathologieën. Meerdere hoogwaardigheidsbekleders, de radio, de TV, talrijke speeches, veel luidruchtige muziek, we beginnen het te kennen.

Omdat we iets vroeger klaar zijn, hopen we ook eens vroeg thuis te zijn.

Tivaouane is echter een heilige stad. We rijden dus naar de grote moskee en hebben een afspraak met de marabout. De marabout heeft een koranschool en ouders vertrouwen hun zoontjes toe aan de marabout, deze kinderen worden talibés genoemd. Ze krijgen vooral onderwijs in de leer van de koran en moeten overdag gaan bedelen. Er lopen honderden van deze straatkinderen rond met een plastieken potje.

Met ontbloot hoofd mogen we niet binnen, we moeten dus een sjaal op ons hoofd doen. Niet iedereen van ons gaat mee binnen, dat wordt weer wachten in de bus die vreselijk warm is. De reis gaat dan eindelijk verder, we zijn laat thuis. Het is de laatste dag van de consultaties maar vooral de laatste keer dat we in de bus moeten zitten. We zien 143 kinderen in het totaal deze vier dagen. Na een ganse dag werken, blijft de busreis een beproeving: warmte, veel lawaai, rijden in het donker...

 

Dankzij Martine is het de laatste nacht dat we slapen in Caritas. De kamers zijn zeer basic. De ‘badkamer’ is vuil. Het ergste is de douche: er komt alleen koud water uit! Voor ons westerlingen is dit toch een beproeving. ‘s Avonds douchen, onder een klein, koud waterstraaltje lukt beter dan ‘s ochtends. Voor het ontbijt hebben we ons voorzien: iedereen heeft smeerkaas, kleine chocopotjes en confituur meegebracht uit België. De waker gaat telkens vers stokbrood kopen.

De airco staat continu op, op 19 graden, in de hoop dat de muggen weg blijven. We smeren ons goed in met deet om toch maar niet gestoken te worden door de malariamug en de zikamug. We slapen, als voorzorg onder een klamboe.

 

Vrijdagochtend gaan we terug naar de foyer. We willen toch nog even het aanwezige materiaal (atelles, zitschelpen, driehoeksstoeltjes, staplanken enz…) bekijken. Alles ligt door elkaar, er moet dringend een inventaris worden gemaakt.

Yves blijft in Thiès. Met het materiaal dat hij heeft meegebracht wil hij naar het atelier, dat hij 30 jaar geleden heeft opgericht. De plaatselijke metaalbewerker, leerbewerker, houtbewerker die al meewerken in het project wil hij contacteren. Hij hoopt in het weekend een prototype van een parapodium te maken.

Na veel zoeken vinden we een oude aftandse taxi die ons naar de zee brengt. Martine huurde een huisje, op het strand, in Ngaparou. We worden verwend door onze kok, Gilles die ter plaatse verblijft. Voor het eerst in een week komt er warm water uit de douche. Het enige geluid dat we horen zijn de golven. De moedigen onder ons nemen een duik in de Atlantische Oceaan. Rust, rust, rust…

We wandelen over het strand, een honderd meter verder is een cafétje op het strand waar we af en toe heen gaan want daar is er WIFI ! We zitten in digitale detox!

 

Een vriendin van Martine komt ook langs, het is gezellig. Bij één van onze wandelingen komen we een visser tegen, hij wil ons met zijn bootje voeren naar de lagune in Somone, een eindje verder naar het noorden. We maken een boottocht doorheen de mangrove, kijken naar de honderden vogels en eten verse oesters en gebakken mosselen. Dat is op en top vakantie.

 

Maandag 10 december is onze laatste dag in Senegal. Met een goede taxi deze keer rijden we weer naar Thiès. We hebben een laatste afspraak met André en Marie-Françoise en Simonne, de boekhoudster: hoe verliep de week met de consultaties, welke zijn de sterke punten van de relais, is er voldoende aandacht geschonken aan het project in de media, wie kan helpen met fondsen, en vooral, waar kunnen wij als organisatie hen steunen naar de toekomst toe. Met al onze ervaringen van de week moeten we nu in België  zien hoe de samenwerking verder zal verlopen. Natuurlijk verwachten ze veel steun, ook vooral geldelijke steun van ons. Sommige relais zijn werkelijk heel goed en leveren prachtig werk. Een plaatselijke pediatrisch kine, Kofy,  heeft deelgenomen aan de consultaties. Yves heeft verdere contacten kunnen leggen met plaatselijke ambachtslui.

Om vijftien uur willen we nog een opleiding geven aan de relais, het wordt zestien uur als ze toekomen… een heel praktisch gerichte sessie met een kindje met zware ademhalingsproblemen wordt gegeven. De relais krijgen dan ook nog eens een opleiding over het invullen van het kindrapport terwijl ze een jongetje van zes moeten observeren.

 

Om achttien uur is het tijd om naar de luchthaven te rijden. Het was een enorme ervaring.

Josy Weyne

Meer nieuwsberichten